Silence

Silence

فیلم با دو کشیش جوان پرتغالی با نام های پدر رودریگز (اندرو گارفیلد) و پدر گارپه (آدام درایور) آغاز می شود که برای یافتن استاد خود ، پدر فریرا (لیام نیسون) به ژاپن فرستاده شده اند. آن هم در دوره ای که این سرزمین ، تحت سلطه ی حکومت شوگون‌ سالاری توکوگاوا است که برای مقابله با کاتولیک به عنوان یک تهدید جدی ، به بستن مرزها ، ممنوع اعلام کردن دین و شکنجه دادن نوکیشان مسیحی متوسل شده است.

ژانر :

درام | تاریخی

امتیاز IMDb :

7.7

امتیاز منتقدین :

80/100

محصول کشور :

آمریکا | |

کارگردان :

Martin Scorsese

ستارگان :

Adam Driver | Andrew Garfield | Liam Neeson
نوشته شده در 1395/10/06

نقد فیلم سکوت (Silence)

منتقد : جسی کاتالدو

 

نسخه قدیمی فیلم "سکوت" محصول 1971 به کارگردانی ماساهیرو شینودا ، با اینکه توسط یک فیلمساز ژاپنی ساخته شده ، با این حال تلاش دارد ژاپن را از منظر بیرونی به نمایش بگذارد. سرزمین بادها و سایه ها که در زیر پوششی از مه پنهان شده است. دو کشیش پرتغالی در مرکزیت ماجرا قرار دارند که در فضایی با حال و هوای "قلب تاریکی" جوزف کونراد ( فیلم اینک آخر الزمان بر اساس این کتاب ساخته شده ) ، در باتلاق رقابت ایدئولوژی ها ، اندیشه ها و اهداف مختلف ، برای رسیدن به رستگاری در حال دست و پا زدنند اما خیلی زود در حسرت تکه ای نان و یک کاسه سوپ داغ  ، خسته و سر درگم شده و در ادامه به جای غوطه ور شدن در چشمه ی مذهب ، درگیر مسائل سیاسی می شوند و در این میان با تائوئیسم باستان و اندیشه های بودایی در می آمیزند. تلاش این دو کشیش برای تلطیف فضای این آشفته بازار ، داستان را آغشته به نوعی وحشت نمایشی می کند و هر چه که این ماجرا پیش می رود ، این دو شخصیت استخوانی تر و رنگ پریده تر شده (با استفاده از گریم سنگین) تا جایی که در پایان ، گویی به شمایل خود مسیح در می آیند.

 

همه ی اینها درباره ی "سکوت" شینودا بود ولی درباره ی "سکوت" مارتین اسکورسیزی ، قضیه تا حدودی فرق می کند. اوایل دهه ی نود میلادی بود که فکر ساخت فیلمی با موضوع مذهب و بحران ایمان ، به طور جدی به ذهن اسکورسیزی خطور کرد و وی تصمیم گرفت در اقتباس از داستان "سکوت" شوساکو اندو ، رویکرد متفاوتی را اتخاذ کند. چشم اندازی که وی در اثرش ارائه می دهد ، هم غربی است و هم کاتولیک که این عامل ، فیلم را از فضای بودایی گرای حاکم بر اثر کلاسیک شینودا و کاتولیسیزم ژاپنی در رمان اندو متمایز می کند. فیلم اسکورسیزی بیشتر روی تجربیات خاص معنوی چند کاتولیک تمرکز دارد.

 

فیلم با دو کشیش جوان پرتغالی با نام های پدر رودریگز (اندرو گارفیلد) و پدر گارپه (آدام درایور) آغاز می شود که برای یافتن استاد خود ، پدر فریرا (لیام نیسون) به ژاپن فرستاده شده اند. آن هم در دوره ای که این سرزمین ، تحت سلطه ی حکومت شوگون‌ سالاری توکوگاوا است که برای مقابله با کاتولیک به عنوان یک تهدید جدی ، به بستن مرزها ، ممنوع اعلام کردن دین و شکنجه دادن نوکیشان مسیحی متوسل شده است.از همین روست که سفر این دو کشیش را می توان عملیاتی در پشت خطوط دشمن توصیف کرد که در خلال آن ، این دو شخصیت به رسیدگی به اوضاع دشوار مسیحیان و خدمت رساندن به این گروه نیز می پردازند. آنها در تلاشند تا پس از سالها نا امیدی و پرستش پنهانی خداوند ، روح تازه ای بر پیکر مسیحیت در این سرزمین بدمند.

 

تلاش های صورت گرفته برای تثبیت دین از یک سو و جستجوها و تفتیش های مداوم مامورین حکومتی از طرفی دیگر ، بیش از پیش مسیحیان پنهان ژاپنی را در وضعیتی برزخ گونه قرار می دهد. همین مسائل در کنار موضوعاتی چون شکاف فرهنگی بین غرب و شرق و نابرابری ها ، تم اصلی "سکوت" را تشکیل می دهند. رودریگو و گارپه علاوه بر دست و پنجه نرم کردن با این مشکلات ، باید به جستجوی فریرا بگردند که همچون سرهنگ کورتز (مارلون براندو) در اینک آخر الزمان ، نه تنها به گذشته ی خود پشت کرده و از مسیر دین خارج شده ، بلکه یک نام ژاپنی هم برای خود اختیار کرده است.

 

اسکورسیزی از گذشته های دور ، همواره در آثارش به نوعی با مذهب و باورهای دینی کلنجار رفته است ولی از زمان ساخت "کوندان" تا به امروز ، این نخستین بار است که وی به طور مستقیم به این موضوع می پردازد. "کوندان" با وجود اینکه سعی در حفظ حرمت ها داشت ولی اثر بدبینانه ای به حساب می آمد که تلاش می کرد ظهور شکل جدیدی از مقدسات و مذهب سازمان یافته را به تصویر بکشد. اما "سکوت" اسکورسیزی ، ادای احترامی است به آن دسته از مبلغان مذهبی که سعی دارند صرف نظر از وضعیت اجتماعی و اقتصادی ، در جامعه بذر رستگاری بکارند. در این میان ، نکته قابل توجه درباره ی "سکوت" شینودا ، تمرکز ویژه ی آن بر روی یسوعیان ، به عنوان راس دوگانگی هویت کلیسای کاتولیک است که از طرفی به دنبال نجات روح انسان ها هستند و از طرفی دیگر ، طالب قدرت های اقتصادی و سیاسی.

 

اسکورسیزی در "سکوت" نیز همچون "کوندان" از حیوانات در جایگاه های نمادین بهره می برد با این تفاوت که این جانداران این بار در جایگاه انکار قرار می گیرند نه تائید و موجودیت آنها به طور کنایه آمیزی یادآور مفاهیمی چون محبوس شدن و تنگنا است. چشم اندازهای فیلم خالی از تألم و گاهاً وحشی هستند که تماشاگر را به یاد تابلو های نقاشی می اندازند ، از طرفی این اثر در لحظات حساس و صحنه های دردناک خود نیز هیچگاه صراحت بصریش را فراموش نمی کند.

 

مامورین حکومتی در تلاشند تا اینگونه جلوه دهند که دهقانان تمایلی برای پیوستن به مسیحیت ندارند که در رأس این مامورین، مفتش عقایدی به نام اینوئه ماساشیگه (ایسی اوگاتا) قرار دارد که نقش وی با آن گفتار خاص و اقتدار درونیش به نوعی ما را یاد شخصیت هیروشیتو در فیلم "خورشید" به کارگردانی الکساندر سوکوروف می اندازد.

 

روایت تدریجی فیلم ، ماجرای اختلافات رودریگو با مفتش و درگیری های مداوم کشیش با مرد ضعیف النفسی به نام کشیجیرو (یوسوکه کوبوزوکا) که شاهد زنده سوزانده شدن خانواده اش بوده است را به خوبی به هم متصل می کند. کشیچیرو در طول فیلم به عنوان یک راهنمای غیر قابل اعتماد و خدمتکاری که روحش را از دست داده ، به نوعی یادآور شخصیت یهودا در داستان مسیح است. رودریگو ، کشیجیرو و مفتش ، هر کدام چهره هایی در دنیای واقعی هستند که فیلم از طریق آنها مفاهیمی چون هویت شخصی و فرهنگی را مورد بررسی قرار می دهد.

 

 

اسکورسیزی در "سکوت" هیچ گاه پاسخی قطعی درباره ی موضوعی ارائه نمی دهد و دست به قضاوت یا نتیجه گیری نیز نمی زند. در این اثر حتی شخصیت های خائن داستان نیز برای اقدامات وحشیانه ی ی خود استدلال محکمی دارند و می شود با آنها همذات پنداری کرد. این کارگردان در دهه ی هفتم زندگیش در قالب اثری مستحکم ، تنش را به دریای مجهولات و باورهای مذهبی زده و داستانی چندوجهی را خلق کرده که تماشاگرانش را به تفکر و تأمل جدی دعوت می کند.

 

همانطور که اسکورسیزی در "آخرین وسوسه ی مسیح" قصد رها کردن بشریت از پیکرنگاری های قدیمی کاتولیسیزم را دارد ، "کوندان" و در نهایت "سکوت" را نیز باید ادامه ی این روند و ضلع های دوم و سوم یک مثلث پنداشت و به آنها به چشم یک مجموعه ی مرتبط با هم نگریست که در خلال آن ، کارگردان با اتکا به اعتقاد نه لزوماً کامل ولی پایدار خود با ادغام تحقیقات مذهبی با نگرانی های اخلاقی و سکولار به ارائه ی تصویری مترقی از مذهب می پردازد. گذشته از همه ی اینها ، "سکوت" به عنوان اثری مستقل ، تمامی افراد حتی کسانی که خارج از چارچوب های مذهبی زندگی خود را اداره می کنند را دعوت می کند که در این جهانی که اخلاقیات ، بیش از پیش رو به فراموشی است ، برای حفظ آن بخش از اعتقادات باقی مانده شان مبارزه کنند.

 

اختصاصی هنرنما

 

 

 

دیدگاه کاربران
نام: